fbpx Ostatni strzeleccy Żydzi | Strzelec Opolski

Ostatni strzeleccy Żydzi

Ostatni strzeleccy Żydzi

Artykuły : 
Numer wydania: 
Doktor Sussman Koenig od 1925 roku mieszkał przy strzeleckim Rynku, w należącej do rodziny kamienicy pod nr. 25. Obecnie w miejscu tym stoi blok, postawiony już po wojnie, w którym znajduje się sklep 1001 drobiazgów. Doktor nie pochodził ze Śląska. Urodził się w 1888 r. w Fürst w głębi Niemiec. Ożenił się z urodzoną w Mikołowie Bertl Koenig z d. Wessler. (ur. 20 II 1905 r.). Małżeństwo dochowało się czwórki dzieci - Joachima (ur. 1926 r.), Hanny (1932 r.), Ruth (1933 r.) i Maxa (1935 r.).

Koenig prowadził prywatny gabinet lekarski. Znajdował się on w jego mieszkaniu. Mimo nasilenia się polityki antyżydowskiej w hitlerowskich Niemczech, rodzina nie decydowała się na opuszczenie miasta. Coraz gorsza sytuacja skłoniła ich jednak do wysłania w 1939 r. najstarszego syna daleko od Niemiec, do Izraela. Czas pokazał, jak trafna to była decyzja.

W 1940 r. rodzina Koenig była ostatnią żydowską rodziną mieszkającą w Strzelcach. Tego roku deportowano ich do Sosnowca. Już latem 1941 r. podjęto decyzję o tzw. "ostatecznym rozwiązaniu kwestii żydowskiej" (die Endlösung der Judenfrage). Po wschodniej Europie zaczęły krążyć Einsatzgruppen, wydzielone jednostki wyznaczone do wyłapywanie i mordowania nie tylko Żydów, ale też Cyganów i polskiej inteligencji. Mimo że liczbę ich ofiar ocenia się na 2 miliony, dla władz niemieckich była to niewystarczająca wydajność. Poza tym akcje Einsatzgruppen miały zbyt wiele świadków.

Dlatego też na konferencji w Wannsee, 20 stycznia 1942 r., zdecydowano o wprowadzeniu efektywniejszych sposobów zabijania, które przetestowano wcześniej w czasie masowych eutanazji osób psychicznie i nieuleczalnie chorych. Eliminacja Żydow odbywała się odtąd w specjalnie do tego przeznaczonych obozach zagłady. Tego samego roku rodzina Koenig trafiła do obozu koncentracyjnego w Auschwitz-Birkenau. Wszyscy zostali w nim zamordowani między sierpniem a październikiem. Przeżył jedynie wysłany wcześniej do Izraela Joachim.

Koenigowie zostali uznani za zmarłych przez sąd w Strzelcach Opolskich dopiero w 1950 roku. Należąca do nich kamienica został zniszczona w styczniu 1945 roku. Ciekawostką jest postępowanie ówczesnych władz. Odnaleziono w Izraelu ocalałych potomków i... wysłano im nakaz posprzątania gruzów. Oczywiście ci nie zareagowali.

Wizyta w Strzelcach

70 lat po śmierci rodziny do Strzelec przyjechał potomek jedynego ocalałego jej członka. 16 lutego 2012 r. zjawili się tutaj przejazdem z Krakowa David Karavany (którego matka jest z domu Koenig) i jego znajomy (którego rodzina mieszkała przed wojną w Ostrołęce) Aharon Shachal. Poszukując śladów po przodkach, dwaj Izraelici najpierw udali się do strzeleckiego Ratusza, gdzie pytali o rodzinę Sussmana Koeniga, pokazując kopie dokumentów. Pytali, czy ktoś pamięta tę postać. Urzędnicy skierowali go do Waldemara Burcka (w którego pracowni zostało zrobione zamieszczone tu zdjęcie). W rozmowie uczestniczył Piotr Smykała, a tłumaczem (na angielski) był krakowski przewodnik, Jerzy Sajkowski. Spotkanie przewidziane na kwadrans przedłużyło się do 2,5 godziny.

Gościom pokazano pamiątki i wspomnienia po strzeleckich Żydach. Wypłynęło też wiele ciekawych informacji o dr. Koenigu. Była to postać bardzo uczynna. Lekarz przyjmował pacjentów bez względu na ich wyznanie czy majątek. Nie odmawiał pomocy najbiedniejszym, a zdarzało się, że leczył ich za darmo. Na każde wezwanie przyjeżdżał do chorych, którzy nie mogli zjawić się w jego gabinecie. Koenigowie byli bardzo szanowaną w mieście rodziną.

W czasach hitlerowskich władze przymusowo nadawały Żydom dodatkowe imiona, które natychmiast pozwalały na ich rozpoznanie. Mężczyznom dodawano imię Israel, a kobietom Sara. Według dokumentów z 23 lutego 1939 r. także wszystkim członkom rodziny Koenig nadano dodatkowe imiona.

Piotr Smykała, Romuald Kubik

Komentarze

Portret użytkownika Rudi
Wysłane przez Rudi (niezweryfikowany) w 20 Listopad, 2012 - 20:17

"Coraz gorsza sytuacja skłoniła ich jednak do wysłania w 1939 r. najstarszego syna daleko od Niemiec, do Izraela." Izrael powstał dopiero w 1948 roku ???

Portret użytkownika maxx
Wysłane przez maxx (niezweryfikowany) w 21 Listopad, 2012 - 08:44

Moim zdaniem "skrót myślowy" uprawniony w tym przypadku. Mogli oczywiście napisać, że "daleko od Niemiec, na kolonialne ziemie arabskie na Bliskim Wschodzie, administrowane przez Wielką Brytanię przy akceptacji Ligi Narodów, na których w 1948 roku powstało państwo Izrael" - tylko po co?

Odpowiedz