fbpx Krwawy styczeń | Strzelec Opolski

Krwawy styczeń

Krwawy styczeń

Artykuły : 
Numer wydania: 

W niniejszym opracowaniu chcemy przybliżyć Państwu przebieg wydarzeń z początków roku 1945 w rejonie Izbicka. Wkraczająca Armia Czerwona traktowała te tereny jako niemieckie i często bez żadnych ograniczeń dokonywała zabójstw, grabieży i gwałtów.

IZBICKO
Erna Gräfin Strachwitz zarządzała z dziećmi majątkiem do stycznia 1945 r. Rodzina ewakuowała się 21 stycznia. O 3. nad ranem opuścili rodzinny pałac. Zabrali tylko najpotrzebniejsze rzeczy i rodzinne pamiątki. Rodzina Strachwitz, kilka rodzin z majątku i z wioski - w sumie 60 osób udało się w kierunku Krapkowic na 13 furmankach zaprzęgniętych w 28 koni. Noc była bardzo mroźna, cicha, a drogi puste i śliskie.

Do Izbicka krasnoarmijcy wkroczyli dopiero w godzinach przedpołudniowych, we wtorek 23 stycznia, mimo że w Strzelcach byli już dwa dni wcześniej. Do wsi wjechały czołgi, a od strony szosy weszła kilkunastoosobowa grupa żołnierzy z oficerami. Powoli przeszli do środka miejscowości, gdzie napotkali grupkę mieszkańców wraz z ks. prob. Josefem Czabonem. Próbowali porozmawiać, a potem kazali wszystkim pozamykać się w domach i wywiesić białe flagi.

Po południu do Izbicka dotarła druga fala żołnierzy, którzy nie zachowywali się już tak spokojnie. Zaczęły się grabieże i mordy. Często po ograbieniu domu podpalali całe gospodarstwo. Taki los spotkał gospodarstwo Alfonsa Klimka. Spalono gospodarstwo, karczmę, stodołę i stajnię. W tym miejscu stoi obecnie restauracja Del Villagio. Spłonął także dom lekarza Josefa Kulozika i jego żony Ilse z d. Gundrum (obecnie w tym miejscu stoi pawilon Anatol). Spalono też pobliskie gospodarstwo i dom emerytowanego żandarma Ernsta Vettera i nowy dom Mathei, na którym od strony drogi był napis „Heimatglück”. Tego losu nie uniknęły też dom emerytowanego nauczyciela Gregora Schikowsky (nazwisko wymieniane czasem Switka), budynek starej poczty i piętrowy - nowego urzędu pocztowego. Spłonął też dom Gawlika (obecnie sklep i biura GS), a w lutym spalono dom mieszkalny Niemanna.

Nie skończyło się na pożarach. 65-letni rolnik o nazwisku Niemann został zabity przez żołnierzy. Zginął również robotnik Theodor Kubon. 60-letnia gospodyni Martha Zydek zginęła, broniąc młode dziewczęta przed żołnierzami. W bestialski sposób Sowieci zabili trzech młodych mężczyzn w gospodarstwie Gawlika. Zarąbano ich siekierą. Zginęli także wszyscy ranni żołnierze niemieccy, których odkryli Sowieci.

Część żołnierzy niemieckich otrzymała rozkaz, by utworzyć punkt obrony w Nakle. Znajdował się w okolicy szkoły. Doszło do starcia z piechotą i czołgami. Wszyscy niemieccy żołnierze zginęli. Wśród nich był mieszkaniec Izbicka - Kleeman. Jeszcze przed Nakłem zginął nieznany z nazwiska żołnierz niemiecki, którego ciało spoczęło na miejscowym cmentarzu.

W lutym kazano wyprowadzić się wszystkim mieszkańcom posesji od stawu do szosy. Pozwolono wrócić im dopiero po dwóch tygodniach, kiedy domy były już ograbione i zniszczone.

WYWÓZKI
Rozpoczęły się już w lutym 1945 roku. Mieszkańców internowano do prac i wywożono w nieznanych kierunkach. W zależności od wieku i stanu zdrowia kierowano ich do różnych robót. Najpierw mieszkańców przesłuchiwano w komendanturze radzieckiej, mieszczącej się w Izbicku, potem więziono w piwnicy w jednym z domów i w końcu wywożono do Strzelec i dalej. Ci, którzy trafiali na Wschód, z reguły już nie wracali.

Jednemu z mieszkańców Izbicka udało się uciec z takiego transportu. Dwie ciężarówki z załadowanymi ludźmi stały przed farską stodołą. Pilnowali ich żołnierze sowieccy. W tym czasie w kościele trwała msza św. W pewnym momencie do świątyni bocznym wejściem wbiegł człowiek, skręcił na prawy, boczny chór i schował się na ambonie. Za nim wbiegli rozwścieczeni strażnicy. Proboszcz musiał przerwać mszę, wszyscy musieli opuścić kościół. Nie udało się jednak odnaleźć uciekiniera, który w wielkim strachu ukrywał się na ambonie do następnego dnia. Kobiety, które przyszły na poranną mszę, przyniosły mu ubrania i uciekinier opuścił kościół w przebraniu staruszki. Ucieczka uratowała go jednak na krótko, był to starszy mężczyzna, którego dramatyczne przeżycia doprowadziły do rychłej śmierci.

Wiemy na pewno, że wśród internowanych znaleźli się między innymi:
Franz Moj (urodzony 4 września 1897 r. Przebywał w Panewnikach.)
Karl Mnich
Gerhard Wolf
Franz Otula
Andreas Bogschiss
Josef Kotzur

LIGOTA CZAMBOROWA
Tutaj również dochodziło do grabieży i podpaleń. Spłonęła między innymi stróżówka przy lesie, w której mieszkał Hedwig Skora. Do obozu w Łabędach (obecnie dzielnica Gliwic) 24 lutego 1945 r. internowano wielu mieszkańców wsi. Między innymi byli to:

Alfred Piontek (ur. 9 lipca 1928 r.)
Hyacinth Bieniek (ur. 14 sierpnia 1900 r.)
Johann Malcherczyk (ur. 14 października 1919 r.)
Vincent Denisch (ur. 15 lipca 1897 r.)
Josef Kloska (ur. 19 września 1911 r.)
Josef Kunert (ur. 28 stycznia 1911 r.)
Alfons Kowolik (ur. 16 marca 1914 r.)
Franz Przybyliusz (ur. 28 listopada 1914 r.)
(brak imienia) Swidlinski/Schwitliski (ur. 4 września 1907 r.)
Georg Springer.

Już wkrótce opowiemy o tragicznych losach mieszkańców innych miejscowości gminy.

Źródła:
„Wiadomości Izbickie”, red. ks. Józef Kampka, wydane przez parafię św. Jana Chrzciciela i Gminę w Izbicku w latach 1993-2000.
Ralla K., Wspomnienia do ocalenia, Otmice 2010-2012.
PIOTR SMYKAŁA, ROMUALD KUBIK

Komentarze

Portret użytkownika czytelnik
Wysłane przez czytelnik (niezweryfikowany) w 4 luty, 2013 - 12:13

Mój kumpel / ślązak/ powiedział mi że jego ołpa przewraca sie teraz w grobie za to że- jak to powiedział klasyk cyt. OTAKE POLSKE WALCZYŁ .
Pies Myśliwca

Portret użytkownika czytelnik
Wysłane przez czytelnik (niezweryfikowany) w 4 luty, 2013 - 12:56

Nie wiem czy cię pocieszę ale oprócz tego ołpy przewracają się w grobie tacy ludzie jak Witold Pilecki, Władysław Anders, Leopold Okulicki.

Portret użytkownika czytelnik
Wysłane przez czytelnik (niezweryfikowany) w 4 luty, 2013 - 13:17

Nie pocieszyłeś mnie. Myślę że liczba wybitnych polskich patriotów która została głównie skrytobójczo zamordowana przez ''prawdziwych polaków'' jest długa jak Wisła.
Najbardziej mi żal straconego pokolenia 18-35 latków.
Prawdziwi polacy wywalczyli im smutną i beznadziejna rzeczywistiość bez jakichkolwiek perespektyw na przyszlość.
Pies Myśliwca

Portret użytkownika czytelnik
Wysłane przez czytelnik (niezweryfikowany) w 7 luty, 2013 - 14:42

Do Kominiarza,
piszesz dużo i chaotycznie, może i znasz historię ?
Ale jedno jest pewne, chodzi ci tylko o to żeby poróznic strony.
Przemysl to. A najlepiej nie pisz więcej na ten temat

Portret użytkownika czytelnik
Wysłane przez czytelnik (niezweryfikowany) w 10 luty, 2013 - 13:47

Oset masz racje,już wystarczy popatrzeć na login kominiarza to czuc nacjonalizm... Polska walczącą tylko pytanie z kim teraz i dlaczego..czuć PIS na kilometr.A swoja droga jestem ciekaw co utargowałby teraz na szczycie Unii wielce sympatyczny i lubiany Kaczyński. Pewno by zaimponował wszystkim otwartością, znajomością języków, obsługa komputera i posiadaniem konta oraz prawa jazdy.Co by nie powiedzieć o Wałęsie to przynajmniej nie musimy się za niego wstydzić. No ale opozycja by rzuciła Unię na kolana, i dostałaby 100 mld Euro....na 30 lat

Portret użytkownika czytelnik
Wysłane przez czytelnik (niezweryfikowany) w 10 luty, 2013 - 14:43

"Co by nie powiedzieć o Wałęsie to przynajmniej nie musimy się za niego wstydzić"
Idź do lekarza, twoje postrzeganie rzeczywistości uległo już do tego stopnia spaczeniu, że musisz jak najszybciej się leczyć.

Portret użytkownika czytelnik
Wysłane przez czytelnik (niezweryfikowany) w 10 luty, 2013 - 15:08

"Czuć PIS, na kilometr", "czuć nacjonalizm"..., człowieku czy ty w ogóle zdajesz sobie sprawę, jak cię "Bozia" pokarała odbierając ci rozum? Co ma tutaj PIS do rzeczy, gdzie ty tu widzisz nacjonalizm? Twój wpis to zupełny bełkot i nieporozumienie. Zachowujesz się jak typowy przedstawiciel Palikociarni, który wszędzie widzi nacjonalizm, wszędzie widzi atak na "zjednoczoną i wolną od narodów Europę". I jeszcze wtrącenie o Bolku. Niezłą wam media zrobiły sieczkę z mózgu. Najzabawniejsze jest to, że polityczny twórca sieczki antynarodowej, który nawołuje: "Polacy powinni się wyrzec polskości", sam już ma w głowie tak namieszane, że mówi o gwałceniu swojej koleżanki z partii.

Portret użytkownika czytelnik
Wysłane przez czytelnik (niezweryfikowany) w 10 luty, 2013 - 17:20

kominiarz- idz tam gdzie twoje miejsce do czarnej roboty w kominie, widać sadza tobie zaszkodziła i wszystko widzisz w czarnych kolorach. Szkoda że tacy jak ty zatruwają forum , ja juz dziękuje-oszołomów nie bede czytał
PS. nie dziękuj, dupków nie czytam

Portret użytkownika czytelnik
Wysłane przez czytelnik (niezweryfikowany) w 10 luty, 2013 - 18:31

Kominiarze mają to do siebie, że widzą wszystko w szerszej perspektywie, są niezwykle pożyteczni, przynoszą szczęście i nie boją się trudnej pracy. Ty natomiast czytelniku (niezweryfikowany), 10 luty, 2013 - 17:20 po za wyzywaniem od dupków nic sobą nie reprezentujesz.

Portret użytkownika Karol Cebula
Wysłane przez Karol Cebula w 10 luty, 2013 - 19:35

Panowie,bardzo proszę zachowujcie się spokojnie i kulturalnie.Proponuję dyskusję merytoryczną bez względu na to jaki jest Wasz punkt widzenia.Jeśli koniecznie musicie się pobić,to proszę opuścić tę stronę i zapisać się do klubu bokserskiego.Chętnie Wam pokibicuję.

Karol Cebula

Portret użytkownika czytelnik
Wysłane przez czytelnik (niezweryfikowany) w 12 luty, 2013 - 08:55

Do Kominiarza,
Kogo to obchodzi co się działo na Podhalu.
"kończ waćpan wstydu oszczędź".
P.S. Oset zostaw go w spokoju, bo zacznie pisac o tym że Amerykanie biją Murzynów.

Portret użytkownika Pies Myśliwca
Wysłane przez Pies Myśliwca (niezweryfikowany) w 12 luty, 2013 - 10:22

do czytelnik

Posłuchaj buraku. Myślę że nie powinienies wypowiaac sie ''za wszystkich''.
To ,że twoje zainteresowania kończą sie na czytaniu Faktu w wygódce usytuowanej za walącą sie stodołą nie świadczy o tym że reszta forumowiczow również zaciekawia tylko i wyłącznie jakliego koloru majtki nosi doda.
Jeżeli masz cokolwiek merytorycznego do napisania to podziel sie swoją wiedza lub wątpilwościami .
Natomiast pisanie o kimś że jest h.. - a dlaczego ..no bo jest h...utwierdza nas w przekonanie że twoja wiedza jest płaska jak twój mózg
Pies Myśliwca
.

Portret użytkownika czytelnik
Wysłane przez czytelnik (niezweryfikowany) w 12 luty, 2013 - 13:25

Do psa Mysliwca,
nie piszę w imieniu wszystkich, nikogo nie nazwałem burakiem ani h…
Widac że to tobie i Kominiarzowi brakuje szarych komórek.

Odpowiedz