Jak gimnazjaliści uratowali zabytek

Jak gimnazjaliści uratowali zabytek

Artykuły : 
Numer wydania: 

Młodzi ludzie z Jemielnicy udowodnili, że historia nie jest im obca, a zabytki są częścią wspólnego dziedzictwa, o które należy dbać. Podjęli się dzieła o znaczeniu ponadczasowym, uratowali przed całkowitym zniszczeniem 140-letni nagrobek ks. Carla Gratzy.

 

Nagrobek znajduje się na cmentarzu przy kościele Wszystkich Świętych w Jemielnicy. Z materiałów źródłowych, do których dotarli uczniowie Publicznego Gimnazjum w Jemielnicy, wynika, że pomnik powstał w 1879 roku - trzy lata po śmierci Gratzy. Został zamówiony u kamieniarza w Raciborzu. Stamtąd twórca pomnika razem z woźnicą musieli przewieźć go ok. 70 km do Jemielnicy. Podróżowali nocą. Podczas odpoczynku przyłączył się do nich nieznajomy, który prosił o podzielenie się chlebem. W zamian obiecał pokazać skrót do Jemielnicy. Po zakończonym posiłku w trójkę wyruszyli w drogę. Jednak woźnica zorientował się, że nieznajomy skłamał i prowadzi wóz w nieznanym kierunku. Gdy razem z kamieniarzem chcieli go pożegnać, ten rzucił się na nich z nożem. Obu cudem udało się zepchnąć napastnika z wozu i uciec. Pomnik szczęśliwie dotarł do Jemielnicy nad ranem.

 

Przetrwał długie dziesięciolecia, aż do lat 90. XX wieku. Wtedy wandale poniszczyli zabytkowy cmentarz, między innymi połamali i rozbili krzyż na grobie Gratzy.

 

Niedawno losem nagrobka zainteresowała się społeczność uczniowska. Gimnazjum realizuje projekt pn. „Jemielnickie Gimnazjum Szkołą Parlamentaryzmu”. Pozyskało dotację z Fundacji Górażdże z programu grantowego Aktywni w Regionie 2018. Ideę wsparli też: Gmina Jemielnica, Konsulat Niemiec w Opolu, Związek Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce, Ryszard Galla - poseł Mniejszości Niemieckiej, Danuta Jazłowiecka - posłanka do Parlamentu Europejskiego z okręgu opolskiego.

 

Dzięki pomocy z zewnątrz i wysiłkowi młodzieży udało się odnowić pomnik w laboratorium konserwatorskim w Bytomiu.

 

- Prace wykonała dyplomowa pani konserwator Sylwia Namyślak, zajmująca się m.in. regotyzacją kościoła parafialnego w Jemielnicy - mówi Grażyna Korczowska, dyrektor PG w Jemielnicy.

 

Nagrobek rozłożono na części. Elementy z piaskowca i granitu oczyszczono z brudu, porostów, mchów, oszlifowano. Ubytki zostały uzupełnione zaprawami murarskimi odpowiadającymi naturalnemu kolorowi kamienia (biała dla marmuru, szara dla granitu i pomarańczowa dla piaskowca). Krzyż został sklejony, figurę Chrystusa pomalowano.

 

- Ornamenty i napisy odczytano przy pomocy zaawansowanych technik i pogłębiono, aby były czytelne, poprawiono je farbą. Pomnik w częściach zawieziono do Jemielnicy i złożono - podaje dyrektor Korczowska i przyznaje, że renowacja była kosztowna i technicznie zaawansowana, ale był to ostatni moment, by ją przeprowadzić.

 

Warto podkreślić, że praca nad projektem nie sprowadzała się jedynie do odnowienia nagrobka. Uczniowie przejrzeli gazety z lat 1853-1911, a także książki. Zgromadzili 59 źródeł w językach: niemieckim, polskim, czeskim i francuskim.

 

- To prawdziwa praca naukowo-badawcza - mówi Grażyna Korczowska. - Dowiedzieliśmy się o Gratzy więcej niż było do tej pory wiadomo.

 

Na przykład o portrecie księdza, który wisiał na korytarzu jemielnickiej plebanii na pierwszym piętrze. Obraz opisał Augustin Weltzel w książce o Jemielnicy z 1895 roku. W ciągu 130 lat malowidło zaginęło.

 

Carl Gratza był kapłanem i jedynym jak dotąd parlamentarzystą z Jemielnicy. Ten wycinek biografii stał się punktem wyjścia do przybliżenia młodzieży zagadnień z zakresu parlamentaryzmu lokalnego, państwowego i europejskiego.

 

***

 

W niedzielę, 14 października, w obecności uczniów, nauczycieli, pracowników szkoły i gości uroczyście odsłonięto odnowiony pomnik Gratzy przy kościółku Wszystkich Świętych. Odprawiona została msza św. Po uroczystościach można był częstować się „ślunskim kołołczem a kafyjem” w spichlerzu.

 

JK

 

Carl Gratza (1820-1876)
Jemielnicki proboszcz i administrator parafii. Poseł do niemieckiego parlamentu (Reichstagu) w latach 1875-1876, w Berlinie. Reprezentował okręg Koźle-Strzelce Wielkie. Sprzeciwiał się prześladowaniu Kościoła katolickiego w Niemczech (Kulturkampf) przez rząd Bismarcka, składający się głównie z luteranów. Działacz na rzecz jedności Kościoła rzymsko-katolickiego.

 

W wydaniu papierowym przeczytasz także: 
Zwiedzali Wrocław
Przewodniczący Drzyzga
Remont na 1 Maja
Nasi nauczyciele
Święto w Piotrówce

Odpowiedz